Blog

N I E U W  V E R S C H E N E N – bij Uitgeverij Gopher, Amsterdam

‘Als neuroloog met bijzondere belangstelling voor lichamelijke klachten die we onvoldoende somatisch kunnen duiden, ben ik overtuigd van een noodzakelijke opmars van hypnotherapie als toevoeging in de geneeskunde.’ – neuroloog Emile Keuter

Hypnotherapie en lichamelijke klachten

ISBN 9789051799743 | Prijs €17,50 | Paperback 197 pagina’s

Met uitgebreid voor- en nawoord van Emile Keuter.

Hypnotherapie is effectief gebleken bij het verminderen van lichamelijke klachten, zoals hoofdpijnen, buikpijnen, reumatische spierpijn, oorsuizingen en slaapproblemen. Door de gevarieerde praktijkvoorbeelden en wel 35 tips voor het slapen krijgt de lezer een idee over de mogelijke betekenis van hypnotherapie voor de gezondheid.

Neuroloog Emile Keuter schreef een uitgebreid voor- en nawoord bij het boek. Keuter: ‘Dit boek slaat een brug tussen de hypnotherapeut en de geneeskundige hulpvraag en hulpverlening. Dit briljante boek over de praktijk van de aanvullende behandeling bij patiënten met lichamelijke klachten is nog maar het begin.’

Over de auteur

Barbelo Uijtenbogaardt is pedagoog, hypnotherapeut en docent. Zij is oprichter van Academie Hypnos (hbo PSBK CPION), die de ‘Opleiding hypnotherapie en integrale psychosociale therapie’ met specialisaties verzorgt. Dit boek werd onder grote belangstelling gepresenteerd op zaterdag 4 november 2017 in Academie Hypnos te Bussum.

Voorwoord

door neuroloog Emile Keuter

Meer dan de helft van mijn 56 levensjaren heb ik gewerkt als arts in de directe patiëntenzorg en ik ben al twintig jaar zelfstandig neuroloog. Ik weet nog goed hoe mijn eerste opleider, Dr Gerrit Schouwink, een grootheid in alle opzichten, me leerde dat ons vak in de praktijk veel meer omvatte dan kennis van het zenuwstelsel. Het was in de eerste week dat ik zijn assistent was.

lees meer


Op mijn afdeling werd een man opgenomen met rugpijn, die uitstraalde in een been. Ik keek hem nauwkeurig na en wist zeker dat hij geen hernia had en dus niet hoorde bij de categorie patiënten met neurologische aandoeningen. Ik vond dat hij beter naar huis kon gaan en kon gaan bewegen en ik vertelde hem dat. Dat kwam me op een flinke uitbrander van Schouwink te staan. ‘Wie dacht ik wel dat ik was om zomaar zo’n man naar huis te ontslaan zonder hem eerst te hebben geholpen? Waarom was hij zo vastgelopen, wat voor iemand was hij en hoe gingen we ervoor zorgen dat hij op de terugweg kwam?’ Het is het begin geweest van mijn ontwikkeling tot zoveel mogelijk holistisch, biopsychosociaal en persoonlijk werkende neuroloog. Dit proces ging heel geleidelijk en natuurlijk. Terugkijkend heb ik in mijn opleidingstijd nog vaak het ontrafelen van een ziekteproces als mijn enige opdracht gezien, terwijl pas als zelfstandig neuroloog de behandeling echt belangrijk werd. Nog weer later, in de loop van vele behandelingen, ging ik me realiseren dat ik veel meer moest inzoomen op de patiënt om een ziekte-, revalidatie-, of genezingsproces te begeleiden. Ik merkte dat de belangrijkste vraag meestal is hoe iemand met ziekte en genezing omgaaten dus niet aan welke ziekte hij lijdt. Dat wordt helemaal interessant als ik niet eens weet aan welke ziekte hij lijdt. Voor huisartsen, internisten en neurologen is dit bij de helft van de nieuwe klachten op het spreekuur het geval. Zoals bij mijn patiënt met rugpijn hierboven, gaat het gemakkelijk mis met ons lichaam zonder dat we dat (naar de huidige stand van de wetenschap) medisch begrijpen.

Ik had wel eens iets gelezen over hypnose en ik had een patiëntje met hevige chronische zenuwpijn, die haar leven volledig ontwrichtte. Het meisje en haar ouders schrokken niet eens toen ik voorstelde om een therapie in de richting van hypnose te zoeken. Ik vroeg een bevriende therapeute met ervaring in hypnotherapie en natuurlijk begon ook zij direct te vertellen over haar opleider, Barbelo Uijtenbogaardt. Om kort te gaan genas het meisje zichzelf op bewonderenswaardige wijze met behulp van enkele sessies bij Barbelo. Hierdoor leerde ik Barbelo kennen en hoewel ik mezelf nog steeds beslist niet kan profileren als hypnotherapeut, werd ze ook mijn opleider. Een grootheid in alle opzichten. Een zeer invoelende, ervaren en begaafde therapeut en ook een onderwijzer aan en een organisator van de opleiding in de hypnotherapie in Nederland. Als neuroloog met bijzondere belangstelling voor lichamelijke klachten die we onvoldoende somatisch kunnen duiden, ben ik overtuigd van een noodzakelijke opmars van hypnotherapie als toevoeging in de geneeskunde. Ik ben dan ook trots dat ik dit voorwoord mag schrijven. Het slaat een brug tussen de hypnotherapeut en de geneeskundige hulpvraag en hulpverlening. Dit briljante boek over de praktijk bij de aanvullende behandeling van patiënten met lichamelijke klachten is nog maar het begin.

lees minder

 

35 praktische tips bij een slaapprobleem
    1. zorg in het algemeen voor voldoende lichamelijke beweging
    2. wandelen in de natuur reduceert stress
    3. zorg voor een geluchte slaapkamer [zuurstof]
    4. hoe is je bed: heb je wel een voor jou goede
    5. laten meten of jouw bed niet op een aardstraal staat
    6. voldoende eten en drinken, maar ook niet teveel, vlak voor het slapen gaan. Ga niet slapen met een lege maag. Eventueel toegestaan is vlak voor het slapen: een banaan, beetje yoghurt of warme melk, echter ook niet met een lege maag gaan slapen

lees meer

    1. in de ochtend lichttherapie, schemeren in de avond [belangrijk voor aanmaak melatonine]
    2. geen computer of ander apparaat bedienen in het laatste uur voor het slapen
    3. een boek lezen gedurende het laatste (half)uur voor het slapen is prima
    4. voor het slapen langzamer aan gaan doen [laatste paar uur onthaasten]
    5. alcohol lijkt een goede inslaper, maar is een slechte doorslaper (en meer dan 1 of 2 glazen zullen ervoor zorgen dat de slaap minder diep is, dit heeft dus ook het effect op de kwaliteit van de slaap)
    6. maak je los van datgene wat je bezig houdt, stuur gedachten weg (je hoeft niet alles in een dag op te lossen, zie punt 15: alsnog noteren indien het nodig is om los te laten)
    7. positieve evaluatie van de dag houden
    8. dankbaarheid oefenen aan het einde van de dag (waar ben je dankbaar voor geweest?)
    9. lijstjes maken op papier, in computer of in telefoon van datgene dat niet af is of wat je die dag niet hebt kunnen doen , zodat je een volgende dag kunt zien wat nog te doen (je hersenen geven geen slaapmodusals je datgene wat je je had voorgenomen niet doet)
    10. overdag uitspreken wat op je hart ligt, of als je het niet gedaan hebt: opschrijven
    11. klok eventueel achterstevoren zetten (niet in de nacht op de klok letten)
    12. kaliumbad (kalium zit ook in banaan, het kan helpen in de nacht alsnog te eten, maar beter is vóór de nacht)
    13. magnesium-voetenbad voor het slapen (magnesium/zink helpt andere mineralen op te nemen en is goed voor het ontspannen van de spieren)
    14. calcium is belangrijk: je kunt alsnog een beker warme melk met honing in de nacht halen (oma-tip )
    15. een ontspanningsoefening of hartcoherentie-oefening doen om spanning los te laten [in de modus van de parasympathicus komen]
    16. haal shiva binnen (helende en ontspannende energie bij je kruin)
    17. vlak voor inslapen: de uitademing verlengen (helpt ook loslaten en sloom worden)
    18. zorg ervoor dat er geen apparaten in je slaapkamer staan (tv, computer, telefoon; mocht je jouw telefoon als wekker gebruiken leg deze dan niet dichtbij je, liefst op de gang en in vliegtuigmodus), probeer werk en slaap te scheiden
    19. mineralen: amethist is goed tegen onrustige slaap en nachtmerries; ook saffier en smaragd of lapis lazuli zijn goed om aan te doen of onder je kussen te leggen en bergkristal kan de werking ervan versterken
    20. doe sieraden, edelstenen en horloges af (behalve de bij punt 25 genoemde edelstenen als ook rozekwarts)
    21. om door te kunnen slapen: soms helpt het even eruit te gaan en mogelijk een kwartier jezelf af te leiden met boek of tv
    22. hoe zijn de omstandigheden, zoals bijvoorbeeld: geluiden in de nacht: snurken van jezelf of partner, vliegtuigen, enz. (wat kun je er aan veranderen?)
    23. dageraad- of lichtwekker gebruiken in de donkere maanden: dit is een wekker die je wekt door geleidelijk meer licht uit te stralen, zoals de dageraad zich ontvouwt als de dag begint in lente of zomer; in de winter is dit erg fijn, w ord je prettiger wakker; d it helpt ook depressiviteit te verminderen
    24. jezelf zeggen dat je er een nachtje over mag slapen (over datgene wat je bezighoudt), dit helpt los te laten en bewust te worden van oplossingen
    25. vraag jezelf een antwoord voor je probleem in een droom, dit helpt je jezelf over te geven aan je slaap
    26. onderzoek wat stress geeft, ga eventueel naar een therapeut om dit te onderzoeken
    27. werken aan veiligheid; vertrouwen; loslaten van controle [eventueel een therapeut voor nodig]
    28. werken aan geschiedenissen die te maken hebben met (jeugd)trauma [therapeut nodig]
    29. naast bovenstaande praktische tips is het van belang te leren voelen wat het moment van slapen gaan is. Dit moment kan namelijk elke dag anders zijn, eerder of later. Mogelijk ga je te vroeg naar bed of ben je juist over je slaap heen. In het laatste geval kun je hyper zijn, terwijl je eigenlijk doodmoe bent.

lees minder

 

Hartcoherentie oefening

mede gebaseerd op informatie van David Servan-Schreiber (2003, 2007)

1a 8 tellen in … 8 tellen uit (alleen borstkast tot in longpunten, diepte)

Viermaal herhalen.

1b 8 tellen in … 8 tellen uit (als a met 3 tot 4 tellen stilte, niet ademen, na de uitademing)

lees meer

Viermaal herhalen na deze stilte.

2a Met of zonder tellen in vergelijkbaar ritme als bij 1: shiva [voorstellen: lichtenergie bij kruin via een hol koord binnenhalen vanuit lichtbron boven je hoofd] op de inademing binnen laten komen naar het hartgebied en hierbij borstkast wijder maken.

Viermaal herhalen.

2b Shiva op de inademing binnen laten stromen naar hartgebied als 2a en op de uitademing loslaten wat je los wilt laten [donker, spanning, reacties gebeurtenissen , enz.].

Viermaal herhalen.

2c Shiva op de inademing binnen laten stromen naar hartgebied en loslaten op de uitademing wat je los wilt laten en daarna 3 tot 4 tellen stilte, niet ademen.

Viermaal herhalen na deze stilte.

3a Shiva op de inademing binnen laten stromen naar buikgebied.

Viermaal herhalen.

3b Shiva op de inademing binnen laten stromen naar buikgebied (als een S) en op de uitademing loslaten wat je los wilt laten [donker, spanning, reacties gebeurtenissen, enz.].

Viermaal herhalen.

3c Shiva op de inademing binnen laten stromen naar buikgebied en loslaten op de uitademing wat je los wilt laten en daarna 3 tot 4 tellen stilte, niet ademen.

Viermaal herhalen na deze stilte.

4 Shiva en Shakti [je voorstellen: energie vanuit middelpunt van de aarde via hol koord bij stuit ] binnen laten stromen naar hartgebied op de inademing en op de uitademing uit laten stralen vanuit hartgebied.

Herhalen zoveel als nodig.

lees minder

Na 4 sessies schrijft Gijs enige tijd later:

“Terugdenkend aan mijn eerste klachten van tinnitus herinner ik me dat mijn eerste contact (telefonisch) met jou hierover al direct tot verbetering leidde. Na mijn klacht aangehoord te hebben zei je nuchter als altijd, dat het zo te horen een lichte vorm van tinnitus was en dat we daar aan konden werken en dat we direct een afspraak maakten. Na dit gesprek waren mijn gevoelens van hulpeloosheid en paniek direct met 75% verminderd. Door jouw antwoord kreeg de klacht een naam, iets herkenbaars, iets wat kan gebeuren en ook weer kan overgaan. Vanaf dit gesprek begon het herstel. (Eerder: de huisarts zag het somber in, de KNO-arts wenste me het beste en vertelde dat er in de wereld nog geen oplossing voor deze klacht was, ik zag toen een mooie toekomst in een nachtmerrie veranderen.)”

Hartelijke groet Gijs

 

Angst en hypnotherapie (artikel in het vakblad de TETH, dec. 2017)

door: Barbelo Uijtenbogaardt

 

Angst is een emotie die ons remt te zijn wie we werkelijk zijn. Angst zorgt ervoor dat strategieën worden opgebouwd om overeind te blijven en verwijdert ons van innerlijke kinderen en creatieve vermogens.

Angst kan ontstaan door in de jeugd onvoldoende bevestigd te zijn. Kracht wordt dan bijgezet om overeind te blijven, terwijl er een kwetsbaar innerlijk kind onder schuilgaat. Terugkomen bij het innerlijke kind gaat niet zonder slag of stoot, het kan pijn geven, lichamelijk en geestelijk, en rouw vanwege het verlies iets niet ontvangen te hebben wat zo wezenlijk was om tot een persoonlijkheid uit te groeien. Maar uiteindelijk is de persoon meer zichzelf en meer toegankelijk door de gevoelens toe te laten. Door met de angst te gaan werken komen dus gevoelens vrij maar ook overtuigingen, zoals:‘het niet goed te doen’, ‘het niet te kunnen’.

Angst kan ontstaan door een gebeurtenis, een traumatische of ingrijpende gebeurtenis. Van een paard vallen kan angst geven weer van het paard te vallen en de persoon durft niet meer op een paard te zitten. Eens pijn gedaan kan angst geven om vaker in bepaalde omstandigheden pijn te worden gedaan. Er kan als gevolg van één gebeurtenis een fobie worden ontwikkeld. Een fobie is een angst met een zekere gerichtheid, bijvoorbeeld angst voor paarden. Er kan dus aan een fobie één gebeurtenis ten grondslag liggen. Echter bij bijvoorbeeld pleinvrees, smetvrees en een sociale fobie is de oorsprong meer complex. Er liggen dan meestal vele gebeurtenissen aan ten grondslag. Edelstien beweerde wel dat een eenmalige verslik-ervaring als kind later als volwassene pleinvrees kan doen ontwikkelen. Dit kan ik bevestigen en heb ik in mijn praktijk ook enkele malen meegemaakt. Dus het is altijd zinnig hierover door te vragen.

lees meer


Bij een angst voor spinnen, ook een fobie, is het raadzaam eens te kijken naar een vorig leven. Vermoedelijk is er hier een gebeurtenis ervaren waar de dood op volgde. Vele angsten die op de een of andere manier met leven of dood te maken hebben, kunnen een oorsprong in een vorig leven hebben. Hier passen hypnotherapeuten reïncarnatietherapie toe.

Overigens het zien van een heftige gebeurtenis aan een ander kan ook een traumatische ervaring zijn. En de persoon heeft dan verschijnselen alsof hij het zelf onderging.

Een angst ontstaan vanuit een ervaring met brand kan een gevoel van onveiligheid geven. Deze angst hoeft niet alleen gekoppeld te blijven aan brand, het kan een grotere angst geven: geen veilige plek ergens meer voelen. Dit laatste kan bijvoorbeeld gebeuren als het gaat om de beleving van een brand in eigen huis.

Angst kan ook door verlies ontstaan (een vader die vertrekt en nooit meer terugkeert) en de angst kan dan, afhankelijk van de koppelingen die erbij ontstaan, steeds opnieuw angst geven iemand te verliezen en er zelfs voor zorgen dat het meisje zich niet meer aan een man bindt uit angst om hem weer te verliezen.

Als we het hebben over herhalende beangstigende gebeurtenissen (zoals bij incest) kan de persoon meer gaan dissociëren, uit zichzelf gaan. Ook kan hij sterk doorgaan en gevoelens in zichzelf verdringen (hier zijn dan wel eens kenmerken te ontdekken van een borderline persoonlijkheidsstoornis).

Toepassingen:

Bij angsten wordt vaak EMDR als interventie gebruikt. Bij Academie Hypnos leer je dan hierbij EFT te gebruiken zodat er indien nodig snel geschakeld kan worden naar een ik-versterking. Beide methoden heten bij Academie Hypnos respectievelijk: DRT en BJT (Distraction Reprocessing therapie en Bevrijd jezelf therapie). [En: als je vastloopt bij DRT kun je door met BJT en als je vastloopt met BJT kun je door met DRT.]

Bij de toepassing van EMDR (DRT) dien je op te passen: je kunt immers èen beerput openhalen en dit kan meer angst in plaats van minder angst geven. Heel belangrijk is bij deze methode dat je doorgaat totdat er een omkering naar een positief gevoel ontstaat. Gebeurt dit niet, dan heeft de hypnotherapeut nog vele keuzes voor toepassing in zijn interventie-koffer.

Natuurlijk kan regressie worden toegepast om te onderzoeken hoe en wanneer ervaringen zijn geweest die met de huidige angst te maken hebben. In hetzelfde kader kunnen we ook met reïncarnatie teruggaan, zodat bevrijding kan plaatsvinden door te begrijpen hoe het toen toeging en soms teruggeven wat niet van jou was of eigen overtuigingen herkaderen, soms afscheid nemen of soms nog uiten wat niet geuit is. Dit is bijvoorbeeld fijn om in het tussenbestaan te doen: ziel tegenover ziel.

 

Ook kan er worden gewerkt met deelpersoonlijkheden. Hierbij raad ik sterk aan te werken met diverse deelpersoonlijkheden: kinesthetisch werken met deelpersoonlijkheden (in de ruimte). [Indien je deze methode niet kent: kom dan 28 en 29 april 2018, dan leg ik deze bijzondere methode nog een keer uit!]

Het is dan goed tevens te werken met positieve deelpersoonlijkheden, zoals veiligheid, vertrouwen, of een ander positief deel. Het is fantastisch hoe deze methode werkt en een nieuw evenwicht kan geven.

Wat hier heel duidelijk wordt is of de angst eigenlijk wel van de persoon zelf is, of dat het een introjectie is. Iemand kon onlangs 80% van de angst teruggeven aan zijn moeder. Dit zorgde ervoor dat hij een hanteerbare angst overhield die voortaan alert kon worden genoemd.

Ook is het bij deze methode heel boeiend om te zien hoe een deel de regie heeft genomen. Angst neemt vaak de regie over en is daardoor overheerser van vele persoonlijkheidsdelen geworden. Hierdoor functioneert deze persoon niet meer goed. Door de regie in de regiepositie weer in te nemen krijgt angst direct een andere positie en een gezonde proportie (zie mijn Handboek Moderne Hypnotherapie).

Ook kan worden gewerkt met twee deelpersoonlijkheden die een tegenstelling vertonen: Oppositiedelenwerk: bijvoorbeeld angst en vertrouwen. Deze deelpersoonlijkheden kunnen dan liggend in trance op een prettige plek worden uitgenodigd. Door vooral de communicatie met de deelpersoonlijkheden op gang te brengen kan er een beter innerlijk evenwicht ontstaan.

Een andere methode die ik heb ontwikkeld is Werken met dromen en deelpersoonlijkheden: deze methode is te vergelijken met mijn methode kinesthetisch werken met deelpersoonlijkheden. Hier is het echter zo dat er wordt gestart met een plek herbeleven van de droom, in de droomstoel, terwijl de regieplek pas erna wordt ervaren. De verdere deelpersoonlijkheden zijn dingen, personen of gevoelens uit de droom die ieder een plek krijgen. Het onbewuste bepaalt en maakt duidelijk waar deze delen voor staan. Dit uitpakken van een droom is zeer succesvol. De eerste keer dat ik deze methode uitvoerde was iemand direct van het roken af, terwijl het roken op zich in de droom niet aan de orde was. Het thema was ingepakt in een ander verhaal. Dit maakt deze methode zo bijzonder.

Dus als aanvang van de methode wordt in de droomstoel de droom eerst opnieuw beleefd en aan het einde van de sessie wordt op deze plek gedroomd hoe de droom veranderd is.

Wat naast voorgaande methoden bij traumatisch werk een onmisbare methode is, is het werken met driepuntsdissociatie. De door mij uitgewerkte versie hiervan gaat als volgt:

Er zijn 3 posities in de ruimte (er wordt kinesthetisch gewerkt): de filmer, degene die in de zaal naar het doek kijkt, en degene in de film op het doek waar de gebeurtenis plaatsvindt.

Eerst is de persoon de filmer. Hij draait de geschiedenis terug. Hij laat deze film eventueel in zwart-wit draaien. De film laat hij stoppen daar waar de traumatische gebeurtenis plaatsvindt. Dan stapt de cliënt in de positie van de persoon in de zaal: hij gaat hier letterlijk ook zitten. De film was al door de filmer stopgezet: het is dus een beeld geworden. Hier haalt degene in de zaal het innerlijke kind (of jongere ik) van het doek naar zich toe. Dit gaat niet zomaar. Het kind durft niet altijd direct te komen. Het zal eerst vertrouwen moeten winnen. Er zijn meestal allerlei voorwaarden waar eerst aan voldaan dient te worden, opdat het kind durft te komen. Het kan zijn dat de persoon wil zeggen: ‘ik heb je niet in de steek willen laten’; ‘ik zal je niet meer in de steek laten’; ‘je bent een stukje van mij’; ‘samen kunnen we tegen … zeggen …’; ‘samen kunnen we aan … … teruggeven’, enz.

Dit en nog veel meer kan ook allemaal worden gezegd en gedaan terwijl het innerlijk kind op schoot zit. Vervolgens geeft de volwassene het kind wat het nodig had gehad en kan integratie plaatsvinden.

De persoon gaat dus met deze methode niet in de gebeurtenis, de cliënt hoeft het niet opnieuw mee te maken.

Zich herhalende gebeurtenissen of flitsen ervan waarmee de persoon steeds in de traumatische gebeurtenis getrokken wordt, speelt vooral bij een acuut trauma. De persoon associeert steeds opnieuw in het trauma. 

Bij een chronisch trauma moet men leren associëren en bij een acuut trauma moet men leren dissociëren.

Dit laatste is dan ook waarom het vaak van belang is om bij een acuut trauma (kan dus een eenmalige gebeurtenis zijn) de methode van Edelstien toe te passen: Implosieve desensitisatie met hulpbronnen. De hulpbronnen heb ik er zelf aan toegevoegd: namelijk door met een prettige plek te werken, waarnaar de persoon na de herbeleving steeds weer teruggaat. Vanuit deze plek kan steeds een hulpbron worden meegenomen naar een stukje van de traumatische beleving. Vaak dient de persoon diverse malen naar de prettige plek terug te gaan om weer nieuwe geschikte hulpbronnen op te halen. Er duikelen immers bij de herhaling van de traumatische beleving steeds andere piekmomenten van stress naar voren. Deze zijn in de eerste paar ronden meestal nog verstopt. Zie voor dit stappenplan mijn volledig herschreven Handboek Moderne Hypnotherapie. Ik raad je aan de laatste druk aan te schaffen: 7e druk 2017. Het is een methode waar de associatie wordt gebruikt waarna de dissociatie wordt gestuurd (steeds de pp, dit is wel eens 10 maal nodig).

 

Tot slot

Angst is iets dat onder vele problemen schuilgaat. Het heeft ook iets met onze gedachten te maken die met ons op de loop gaan: ‘beren op de weg’. Een cliënt verwoordde het onlangs mooi in een sessie ten aanzien van bezorgdheid: bezorgdheid ervoer zij als een wolk rondom haar hoofd, “het zijn verzinsels, die doe je jezelf aan, angst, spookbeelden”. En ze had hiermee duidelijk wat het verschil is tussen zorg en bezorgdheid. Het verschil was de angst en ze zei: “bezorgdheid komt voort uit schuld”. Dit is ook zo’n interessant gevoel dat een koppeling heeft met angst. Schuldgevoelens kunnen introjecties zijn en dan heb je een wortel van angst ook te pakken.

Verder komen we als delen die voor de angst liggen vaak weerstand tegen, maar ook groot en sterk zijn of de schuld altijd aan de ander geven. Het zijn strategieën die voor de angst zijn gaan liggen om het maar niet te hoeven voelen.

Het bijzondere is dat als iemand in de angst gaat zitten, hij zichzelf meestal niet angstig voelt, maar dat andere zaken duidelijk worden.

 

Angst is het ontbreken van liefde. Ware liefde doet angst wegsmelten.

lees minder

 

Rouw en therapie

door: Barbelo Uijtenbogaardt (in de TETH: voorjaar 2018)

Rouw bestaat over het algemeen niet uitsluitend uit rouwen over gemis. Er zijn vaak vele factoren die rouw onnodig zwaarder maken. Hier beschrijft Barbelo welke zaken rouw kunnen verergeren, verlengen of verzwaren. Ook beschrijft Barbelo in het kort therapeutische interventiemogelijkheden.

Rouw als emotie wordt meestal in het maaggebied ervaren. Figuurlijk: het nog niet kunnen verteren.

Rouw kan gaan over het gemis van een persoon. Het kan ook gaan over het stoppen van een baan, het missen van een huis of het afsluiten van een periode in je leven, bijvoorbeeld je kind gaat het huis uit. Ook kan het gaan over iets niet meer kunnen of een gemis van een lichaamsdeel. Hier wordt vooral aandacht gegeven aan het gemis van een persoon.

lees meer

Is de rouw echt heftig na het verlies van een dierbaar persoon, dan is er meer aan de hand. Dan kan het zijn dat er iets niet is uitgewerkt, uitgesproken of afgemaakt. Ook kan het zijn dat een eerdere rouw niet is verwerkt.

Het kan zijn dat de persoon nog iets van de ander die hij mist draagt of dat er ooit iets niet ontvangen is. De rouw is in beide gevallen erger. In het eerste geval omdat de persoon zelf de last zwaarder maakt, mogelijk vanuit verantwoordelijkheid of vanuit een tekort aan vertrouwen. En in het tweede geval gaat het niet alleen om de rouw over de persoon, maar ook over het feit dat datgene wat eerder niet ontvangen was nu zeker nooit meer ontvangen zal worden van de overledene. Dit kan heftig zijn. Dan is er tegelijkertijd een specifieke hoop ontnomen. Tenminste als de persoon dit onder ogen durft te zien.

Als iets niet is uitgesproken bij leven, dan zou dit nog op therapeutische wijze in trance kunnen gebeuren: sprekend met de overledene (de persoon nog in leven of de ziel van nu) op een prettige plek in de natuur die precies hiervoor geschikt is. De therapeut kan deze plek vanzelf op laten komen bij de cliënt, zodat hij hier samen met de ander uit kan spreken wat eerder niet gezegd is. De persoon zelf kan weer ademhalen, verder leven.

Indien iets niet ontvangen is, zoals aandacht, liefde of erkenning, dan kan op een dergelijke plek in de natuur ‘het onvermogen datgene te geven wat zo nodig was’ alsnog aan de ziel worden teruggeven. Dit neutraliseert bij de persoon in kwestie schuld, minderwaardigheid of andere onzekere gevoelens. Hij kan meer zichzelf zijn.

Het bovenstaande kan op dezelfde manier worden uitgevoerd indien de persoon nog wel leeft, nadat het persoonlijke contact verbroken is.

Als degene die je verloren bent het in het leven moeilijk gehad heeft, dan is het lastiger los te laten.

En als je blijft steken in: “wat als…” of: “had ik kunnen voorkomen dat…” dan wordt het als vanzelf zwaarder. De last wordt hierdoor minstens verdubbeld.

Onlangs had ik een meisje in therapie die bang was dat oma zou overlijden. Het verdriet als preventieve rouw was groot. Preventieve rouw is helemaal zo gek nog niet. Ik zelf kon wel eens als puber zittend op de fiets heel verdrietig zijn omdat mijn vader mogelijk er een keer niet meer zou zijn. Hij werd 93, maar mijn preventieve rouw zorgde ervoor dat ik tijdens en na het afscheid niet zoveel meer hoefde te rouwen. Het was allemaal al gedaan.

Het meisje waar ik het over heb: ze droeg het verdriet van oma. “Oma kan het zelf niet dragen”, zo vond zij. Oma verborg haar verdriet inderdaad. Het kostte wel wat uitleg en de zaak van vele kanten bekijken voordat het meisje in trance het verdriet kon teruggeven.

Er was nog wel wat preventieve rouw, maar niet meer zo heftig en zwaar als voor de sessie.

lees minder